Zarządzanie ludźmi

Nie potrafisz wyciągnąć ze swoich piłkarzy wszystkiego, co najlepsze? Przeczytaj uważnie uwagi trenera West Hamu, Sama Allardyce’a, który wytłumaczy ci na czym polega sekret okiełznania tych wszystkich, różnych charakterów w szatni.

„Wielki Sam” o…
…pomaganiu młodym piłkarzom w radzeniu sobie z odrzuceniem

W trakcie całego życia każdy człowiek musi przeżyć mnóstwo rozczarowań. Najważniejszą rzeczą w radzeniu sobie z nimi jest odrzucenie myśli, że to już koniec: jeśli masz dopiero 10 lat, to zostało ci jeszcze mnóstwo czasu, aby osiągnąć sukces, a warto pamiętać, że wielu ludzi bardzo dojrzewa z czasem, także jeżeli chodzi o umiejętności. Upewnij się, że czerpiesz radość z gry w piłkę nożną, niezależnie od tego gdzie to robisz – na boisku szkolnym, na hali, na podwórku, uprawiaj ten sport możliwie jak najczęściej. Mi także przydarzyła się taka historia – od 12 roku życia byłem na testach w Wolves, West Brom i Aston Villi i wszystkie te kluby mnie odrzuciły. Kiedy miałem 15 lat wreszcie do swojej szkółki przyjął mnie Bolton i mimo, że byłem wówczas bardzo młody natychmiast przeprowadziłem się do tego miasta. Dla mnie mogła to być nawet Nowa Zelandia – jeśli chcesz być profesjonalnym piłkarzem musisz iść tam, gdzie zaprowadzi cię twoja szansa.

…radzeniu sobie z leniem w drużynie pełnej pracusiów

Jeśli nie jest on najlepszym zawodnikiem jakiego masz w zespole, odeślij go do drużyny rezerw dopóki nie dostosuje się wymagań twoich i reszty piłkarzy. Jeżeli natomiast jest graczem, bez którego drużyna nie może się obejść i cię nie słucha, poproś pozostałych zawodników, aby z nim porozmawiali. Czasami osoba, która źle reaguje na autorytety (jest nieposłuszna trenerowi, czy prezesowi klubu) zupełnie inaczej odpowie na prośby ze strony kompanów z zespołu. Tak więc poproś kapitana drużyny i innych najbardziej doświadczonych piłkarzy, aby znaleźli rozwiązanie zaistniałej sytuacji. To na pewno nie nadszarpie solidarności w klubie, ani nie podzieli zawodników. Jeśli którykolwiek z graczy nie daje z siebie wszystkiego i nie pracuje wystarczająco ciężko, jego koledzy z zespołu powinni poprosić go o wkładanie więcej serca w grę i treningi. Jeżeli jednak problem będzie się powtarzał, lub, co gorsze, narastał, wtedy będziesz musiał znaleźć dla tego piłkarza zastępstwo.

…odsunięciu zmiennika z powrotem na ławkę, gdy gwiazda drużyny wraca do składu po kontuzji

Pytanie brzmi jakie wyniki osiągał twój zespół, kiedy jego najlepszy piłkarz był kontuzjowany. Jeżeli klub osiągnął w tym czasie serie naprawdę świetnych wyników, wtedy naprawdę ciężko jest odsunąć od pierwszego składu gracza, który tak udanie zastępował twojego lidera. Kiedy nadarzy się okazja możesz zacząć powoli wprowadzać swoją gwiazdę z powrotem do pierwszej jedenastki poprzez wpuszczanie jej na boisko z ławki w drugiej połowie. Bardzo ważnym jest jednak, abyś pokazał piłkarzom, że nikt nie jest ważniejszy od drużyny. Jeżeli jednak rezultaty pod nieobecność najlepszego piłkarza nie były zbyt obiecujące, wtedy wybór jest o wiele prostszy, ponieważ zespół ewidentnie ucierpiał na jego absencji, więc wszyscy zaakceptują jego natychmiastowy powrót do pierwszego składu. Decyzja należy do ciebie, jako do trenera. Jeśli zawodnik, który musi znowu usiąść na ławce jest graczem drużynowym, wtedy na pewno zrozumie twoją decyzję.

...utrzymywaniu bramkarza w dobrym nastroju

Mój pogląd na tę sprawę jest taki, że jeśli mianowałeś kogoś pierwszym bramkarzem w zespole to powinien on grać jak najczęściej. Oczywiście musisz od czasu do czasu dawać mu odpocząć – na przykład w meczach o puchar kraju - by rezerwowy golkiper cały czas był w formie. Ale poza tym, zmiany w bramce dokonywałbym tylko i wyłącznie wtedy, gdyby podstawowy bramkarz był w naprawdę fatalnej dyspozycji. W takim wypadku rezerwowy golkiper zajmując jego pozycję i popisując się świetną grą może zająć jego miejsce w „jedenastce” na stałe. W każdej drużynie pierwszy bramkarz musi czuć oddech swojego zmiennika na plecach i wiedzieć, że nie może pozwolić sobie na popełnianie błędów. Gra w bramce oznacza dużą odpowiedzialność - praktycznie każdy błąd wiąże się tutaj z utratą gola, dlatego od golkiperów musisz wymagać równej, dobrej formy przez cały sezon. W jakich wypadkach dokonywałbym zmiany na tej pozycji? To zależy jak źle zagrał twój podstawowy bramkarz. Jeżeli popełnił jeden niewielki błąd, który kosztował was utratę trzech punktów, ale poza tym bronił dobrze i pewnie to nie odbieraj mu miejsca w podstawowym składzie. Jeśli jednak rozegrał parę spotkań z rzędu okraszonych niepewnymi interwencjami i gafami, to najwyższy czas na sprawdzenie zmiennika w akcji.

…radzeniu sobie z krewkim piłkarzem

W takiej sytuacji masz tylko jedno wyjście – odsunięcie niezdyscyplinowanego zawodnika od pierwszego składu. Jeżeli gracz zakłóca spokój w drużynie, to cały zespół będzie patrzył na ciebie, abyś coś z nim zrobił. Dlatego też musisz takiego piłkarza w odpowiedni sposób ukarać. Najpierw daj mu ostrzeżenie, potem postaw ultimatum, a jeśli to nie zmieni jego zachowania na lepsze, to musisz się go pozbyć, jeżeli nie chcesz, aby reszta drużyna straciła do ciebie szacunek. Niezależnie od tego jaki zespół prowadzisz - amatorski, półprofesjonalny, czy zawodowy – musisz utrzymywać w grupie odpowiedni poziom dyscypliny i wprowadzić pewien zestaw zasad, do których każdy zawodnik będzie musiał się dostosować pod groźbą grzywny lub odsunięcia od składu. Lepiej przecież żeby zawodnik pauzował ze względu na twoją decyzję, niż przez czerwoną kartkę, którą otrzymał, bo pozwoliłeś mu na zbyt agresywną grę. Jeżeli taki piłkarz jest wyrzucany z boiska regularnie, wtedy musisz wiedzieć, że jego agresja może być problemem, którym powinien zająć się psycholog. Niezależnie od tego, czy gracz jest dorosłym mężczyzną, czy nastolatkiem, na pewno istnieje jakaś poważna przyczyna, która powoduje takie, a nie inne jego zachowanie na murawie. Może to być jakiś aspekt życia osobistego, który sprawia, że jest nieszczęśliwy i przenosi swoje frustracje na boisku próbując się ich pozbyć w niewłaściwy sposób - przez nadmierną agresję.

…wydobywaniu wszystkiego, co najlepsze z kapitana, który jest liderem w szatni i mliczkiem na boisku.

Brzmi to trochę tak, jakby twój piłkarz miał problem z rozszczepieniem osobowości. Niewątpliwie kapitan twojej drużyny jest dobrym liderem, ale kiedy wchodzi na boisko jego dominujący charakter ulega wycieszeniu i próżno oczekiwać od niego podnoszenia kolegów na duchu i motywowania ich do lepszej gry na murawie. Istnieją dwa rodzaje kapitanów. Jeden to po prostu twój najlepszy piłkarz w drużynie, który daje innym zawodnikom przykład poprzez swoją grę i zaangażowanie. Drugi to taki, który przewodzi drużynie na boisku i poza nim, chroni ich przed rywalami i zachęca do lepszej gry. Taki gracz niekoniecznie jest znakomitym piłkarzem, ale mimo to potrafi być niezwykle wartościowy dla zespołu. Bardzo cichy i skromny człowiek, który jednak bezsprzecznie jest najlepszym zawodnikiem w drużynie nadal może być liderem zespołu, będąc przykładem dla innych jeśli chodzi o zaangażowanie i świetną, równą formę w każdym meczu. Nie zmusisz go do mówienia i motywowania innych jeśli to nie leży w jego naturze – niezależnie od tego, czy ma on 9, 16, czy 36 lat, nie zmienisz jego charakteru, jeżeli on sam nie będzie chciał się zmienić.

...przywróceniu pewności siebie napastnikowi bez formy

Piłkarze często cierpią z powodu braku pewności siebie, ale wiara we własne umiejętności może powrócić do nich tak szybko, jak ich opuściła. Napastnikowi wystarcza zazwyczaj strzelenie jednego gola, aby podnieść się z kolan i wrócić na właściwe tory. Dlatego też cały czas go motywuj, wspieraj i zachęcaj do jak najczęstszego oddawania strzałów, kiedy tylko ma okazję bramkową. Jeżeli brakuje mu pewności siebie, wtedy zazwyczaj będzie próbował dłużej układać sobie piłkę do strzału, co daje obrońcom dodatkowy czas na interwencję, dlatego przekonuj go do jak najszybszego uderzania na bramkę rywala. Oprócz tego twój napastnik powinien również ciężej pracować na treningach nad techniką i oddawaniem strzałów na bramkę. Nie pozwól mu także zapomnieć, że nadal jest bardzo ważnym elementem zwycięskiej układanki dla twojej drużyny.

...pomaganiu snajperom, którzy nie potrafią przełożyć swojej świetnej formy z treningów na prawdziwy mecz piłkarski

Zamiast organizowania treningów strzeleckich bez najmniejszego elementu presji zaproponuj swoim napastnikom ćwiczenia zbliżone do sytuacji meczowych – umieść obrońców w polu karnym, aby starali się odebrać snajperom piłkę, lub zablokować ich strzały. Im szybciej się przyzwyczają do radzenia sobie z tego rodzaju sytuacjami, tym lepszymi zawodnikami się staną. Aby oddać skuteczny strzał na bramkę, napastnik musi być spokojny i myśleć trzeźwo. Nie jest to problemem na treningu, jednak w trakcie meczu ważną rolę zaczynają odgrywać nerwy i stres. To sprawia, że podczas gry twój napastnik – mimo posiadania techniki odpowiedniej do strzelania goli – nie radzi sobie z uczuciem niepokoju, które go opanowuje i traci spokój. Ciągłe odtwarzanie na treningach sytuacji meczowych pozwoli mu się przyzwyczaić do okoliczności i pomoże osiągnąć stan relaksu, dzięki czemu twój snajper zacznie wykorzystywać swoje szanse.

Alfred Galustian Taktyka

Sam Allardyce

Menedżer West Hamu

Więcej artykułów